Hantavirus-uitbraak: Zes weken thuisquarantaine voor Hondius-passagiers

Acht Nederlandse passagiers die terugkeerden van het cruiseschip de Hondius zitten inmiddels thuis in quarantaine. Ze werden zondag opgevangen op de luchthaven van Eindhoven, waar ze direct werden getest op het hantavirus. Wat volgt is een strikt protocol van 42 dagen isolatie. Het RIVM en de GGD staan er vertrouwen in dat die aanpak werkt.

De thuisquarantaine is allesbehalve vrijblijvend. De passagiers moeten in een aparte ruimte verblijven en afstand bewaren van de mensen met wie ze samenwonen. Buitenlucht is toegestaan maar enkel met mondkapje en anderhalve meter afstand van anderen. Werken is er niet bij. Tweemaal per dag is er contact met de GGD namelijk om zowel de lichamelijke als mentale toestand van de betrokkenen bij te houden.

"Bij andere uitbraken, zoals tbc, worden vergelijkbare maatregelen genomen en die ervaringen leren dat betrokkenen de maatregelen heel goed naleven," aldus een woordvoerder van het RIVM.

Vergelijkbare protocollen zijn in Nederland niet nieuw. Bij tuberculose-uitbraken worden soortgelijke maatregelen al jarenlang toegepast. De ervaring die daarmee is opgedaan laat zien dat mensen zich in dit soort situaties doorgaans netjes houden aan de opgelegde regels.

De GGD deelt dat vertrouwen. Een woordvoerder van GGD GHOR laat weten dat controle op de naleving niet plaatsvindt maar ook niet noodzakelijk wordt geacht. "De ervaring leert dat dit altijd gebeurt," aldus de woordvoerder.

Het ontbreken van toezicht roept wellicht vragen op maar de redenering is helder. De betrokkenen hebben namelijk met eigen ogen gezien wat het virus kan aanrichten. Op het schip werden zieke passagiers verpleegd en die confrontatie werkt als een krachtige herinnering. "De betrokkenen hebben zelf immers ervaren wat de impact kan zijn van een besmetting. We hebben er alle vertrouwen in dat door goede voorlichting mensen weten wat ze moeten doen en wat wel en niet mag," aldus de GGD-woordvoerder.

Het hantavirus verspreidt zich op een fundamenteel andere manier dan bijvoorbeeld het griepvirus of het coronavirus. Besmetting vereist namelijk nauw en langdurig fysiek contact. Een cruiseschip is daarin een uitzonderlijke omgeving omdat mensen op beperkte ruimte samenleven en zieken aan boord worden verzorgd.

"Het kan alleen van heel dichtbij en bij behoorlijk intensief contact worden overgedragen. Een cruiseschip is wat dat betreft een bijzondere setting, zeker nu zieke mensen aan boord zijn verpleegd," aldus het RIVM.

De tests bij aankomst hadden een specifiek doel. Ze waren bedoeld om uit te sluiten dat iemand zich in een presymptomatische fase bevond. Dat is het stadium waarin iemand het virus al bij zich draagt maar nog geen klachten heeft. Daarvoor werd namelijk gebruikgemaakt van een PCR-test waarmee antistoffen voor het hantavirus in het bloed kunnen worden aangetoond. Ontwikkelt iemand alsnog klachten tijdens de quarantaineperiode dan wordt de test herhaald.

Internationaal verschilt de aanpak per land. In het Verenigd Koninkrijk worden voormalige opvarenden gevraagd om thuis in isolatie te gaan. Australië kiest voor een hardere lijn. Gezondheidsminister Mark Butler maakte bekend dat zes ex-passagiers worden ondergebracht op een officiële quarantainelocatie. Dat is strenger dan wat Nederland toepast al is de vraag in hoeverre dat verschil wordt ingegeven door epidemiologische overwegingen of politieke afwegingen.

Voorlopig houdt Nederland vast aan de huidige aanpak. De combinatie van directe testing bij aankomst dagelijkse GGD-contactmomenten en een isolatieperiode van zes weken wordt door het RIVM als solide gezien. Of alle acht passagiers de quarantaine volledig uitzitten zonder problemen moet de komende weken blijken.