Trump kondigt nieuwe gesprekken met Iran aan, maar Teheran spreekt dat direct tegen

De olieprijs schoot maandag omlaag na de jongste ontwikkelingen rond Iran. Een vat Brent-olie werd zo'n 4,5 procent goedkoper en kostte nog ruim 83 dollar, omgerekend zo'n 71 euro.

Handelaren reageerden opgelucht op het nieuws dat de Amerikaanse president Donald Trump een grootschalige aanval op Iran heeft afgeblazen en dat er volgens hem maandagmiddag nieuwe onderhandelingen beginnen. Teheran spreekt dat laatste echter tegen. Directe gesprekken met Washington staan volgens Iran namelijk niet op de agenda.

Trump deed zijn uitspraken zondagavond Amerikaanse tijd tegenover journalisten aan boord van Air Force One. Over een deadline voor de besprekingen liet hij zich niet uit. "We zien wel hoe het loopt. We zijn er klaar voor wanneer we maar willen. Ik ben niet van plan mensen te vermoorden," aldus Trump. Hij noemde een akkoord bovendien aanstaande. "De deal is nabij, met betrekking tot de Straat van Hormuz en uiteindelijk ook de denuclearisatie van Iran," aldus de president.

Een dag eerder had Trump op zijn platform Truth Social bekendgemaakt dat hij afzag van een geplande aanval. "Iran en andere landen in het Midden-Oosten hebben ons verzocht om af te zien van een aanval," aldus Trump in dat bericht.

Hij verwees daarbij naar een naderend akkoord dat de onmiddellijke en volledige heropening van de Straat van Hormuz zou omvatten, plus afspraken over de nucleaire verrijking van Iran. Aan boord van zijn regeringstoestel voegde hij daaraan toe dat de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman hem had geadviseerd niet aan te vallen. De kroonprins wilde volgens Trump liever een deal, omdat je niet weet waar zulke aanvallen toe leiden.

In Teheran klinkt een heel ander geluid. Een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken verklaarde maandagochtend dat er op dit moment geen onderhandelingen met de VS plaatsvinden. Iran is volgens hem ook niet van plan de komende dagen een delegatie ergens heen te sturen of te ontvangen. Iraanse staatsmedia ontkenden daarnaast dat Teheran Trump had gevraagd de aanval te annuleren en Iraanse functionarissen bestreden dat er al een akkoord ligt over de heropening van de zeestraat.

Wel lopen er gesprekken met buurland Oman over een veilige doorvaartroute door de Straat van Hormuz. Volgens de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi bevinden die besprekingen zich in de afrondende fase. De minister voerde de afgelopen dagen ook telefonisch overleg met zijn Saoedische ambtgenoot Faisal bin Farhan.

Over de status van de zeestraat zelf blijft Iran onverzoenlijk. De woordvoerder van het ministerie herhaalde namelijk dat de Straat van Hormuz niet zal terugkeren naar de situatie van voor 28 februari, de dag waarop de VS samen met Israël de oorlog tegen Iran begon.

Ook vanuit Israël klinkt scepsis over de diplomatieke toenadering. De Israëlische minister van Energie Eli Cohen liet weten dat zijn land het recht behoudt om eigenhandig militair in te grijpen als dat nodig is om te voorkomen dat Iran nucleaire capaciteiten of ballistische raketten ontwikkelt.

De afgelopen weken voerde de VS vrijwel dagelijks aanvallen uit op Iraanse doelen. Van het voorlopige akkoord dat Washington en Teheran in juni sloten is daardoor weinig meer over. Deskundigen stelden vorige week tegenover NU.nl dat Trump nauwelijks goede opties meer heeft en dat Iran het initiatief in handen heeft.

De president kan volgens hen kiezen tussen een deal die ongunstig uitpakt voor de VS of een verdere escalatie van de strijd. De gedeeltelijke blokkade van de Straat van Hormuz zorgde eerder al voor forse verstoringen op de wereldwijde energiemarkten en oplopende inflatie.